نفقه

نفقه
ازدواج، توافقی دو طرفه میان زن و مرد می باشد که با این توافق، مسئولیت ها و وظایفی روی دوش هرکدام گذاشته می شود. با ازدواج، هرکدام از دو طرف، مسئولیت هایی را بر عهده دارند که مناسب ترین روش برای یک زندگی مشترک و تعاملی سازنده بین زن و شوهر با یکدیگر است. تامین هزینه های خانواده در فرهنگ مدنی و عرفی کشور ایران، به قدری مهم است  که در اسلام فرد تلاشگر در این راه، هم ردیف مجاهدان در راه خدا معرفی شده است. دادن نفقه و تامین مخارج زندگی همسر، جزو الزامات مالی است که با تاهل و ازدواج طبق قانون و شرع برعهده مردان قرار می گیرد. لازم به ذکر است که امروزه، زنان هم پا به پای مردان، به کار و فعالیت اجتماعی می پردازند. ولی این موضوع موجب برداشته شدن بار مسئولیت از روی دوش شوهر نمی شود.

نفقه

مفهوم نفقه
کلیه نیازهای معمول و هماهنگ با وضعیت زن مانند: مسکن، اثاث منزل، پوشاک، هزینه های بهداشتی و درمانی و غذا نفقه نام دارد. لازم به ذکر است در صورتی که زن در خانه پدری به داشتن خدمتکار، آشپز و ... عادت کرده است و یا در صورتی که به علت بیماری به آن نیاز داشته باشد، بر مرد واجب است. 
پایان زندگی مشترک و وضعیت نفقه
در اسلام و قانون ایران، نفقه بسیار مهم است. به گونه ای که حتی بعد از پایان زندگی مشترک و طلاق، قوانینی برای نفقه وضع شده است. برای آشنایی با این قوانین، در آغاز کار بایستی معنی کلمه عده را بدانیم.
معنی عده
به مدت زمانی که زنان در صورت طلاق یا فوت همسر تا ازدواج دوباره شان باید صبر نمایند که این زمان در فرهنگ اسلامی چهار ماه و ده روز می باشد، عده گفته می شود. از نظر روانشناسی، بعد از اتمام یک رابطه، مدت زمانی نیاز است تا افراد به ویژه خانم ها، بتوانند از نظر عاطفی بر خودشان مسلط شوند. دلیل آن هم این است که اغلب خانم ها نسبت به آقایان روحیه عاطفی لطیف تری دارند. شاید پس از اتمام رابطه به آسیب های روحی و روانی دچار شوند. یا شاید هم برای ارتباط عاطفی جدید روحیه و انرژی سابق را نداشته باشد. در این صورت مجددا با شکست مواجه خواهد شد. دومین مورد اینجاست که منفورترین قانون حلال نزد خدا، طلاق می باشد. خداوند به این دلیل عده را واجب کرده است که زن و شوهری که از یکدیگر جدا شده اند، مجدد به این نتیجه برسند که بدون یکدیگر نمی توانند به زندگی شان ادامه بدهند و تمایل برای ازدواج مجدد داشته باشند. مورد سوم این که بعد از طلاق، زمانی لازم است تا راجع به باردار بودن یا باردار نبودن مطمئن شد. عده، در قوانین نفقه به صورت عده طلاق و عده وفات مورد بررسی قرار می گیرد.

نفقه

عده طلاق
تحت شرایطی در صورت طلاق، احتمال دارد مرد براساس علل گوناگونی مانند: محکومیت به حبس، بیماری لاعلاج و ... امکان مراجعه مجدد به همسر و از سرگیری زندگی مشترک را تا پایان عده نداشته باشد، طلاق در چنین شرایطی، طلاق بائن نامیده می شود ولی در صورتی که امکان مراجعه به زن و از سرگیری زندگی مشترک، زمان عده وجود نداشته باشد، آنگاه طلاق را طلاق رجعی می نامند. نفقه زن مانند: حق مسکن، مخارج زندگی در طلاق رجعی و بائن در قانون مدنی در هر شرایطی به ترتیبی است که در زیر آورده ایم.
در زمان عده، نفقه زن مطلقه در طلاق رجعی بر عهده شوهر می باشد. مگر در شرایطی که طلاقدر حالت عدم تمکین زن به وقوع پیوسته باشد. منظور آن است که زن از هرونه ارتباط جنسی با همسر، در زندگی مشترک سرباز زده باشد. اما زن در طلاق بائق، حق نفقه ندارد. مگر در شرایطی که زن باردار از شوهر خود، تا موقع وضع حمل، حق نفقه خواهد داشت.
عده وفات

تا موقع عده وفات، در صورت فوت همسر، کلیه مخارج زن مانند: مسکن، خوراک، پوشاک و به طور کلی، نفقه را خویشاوندان شوهر که از وی ارث می برند بایستی بپردازند. منظور از خویشاوندان او که ارث می برند، پدر، مادر، فرزندان، پدربزرگ و مادربزرگ می باشد.
امتناع از پرداخت نفقه
در بعضی موارد، امکان دارد به دلایل گوناگون، مرد از پرداختن نفقه همسرش بپرهیزد. در چنین شرایطی اگر زن از هیچ راه مسالمت آمیزی نتواند حق خودش را از همسرش مطالبه کند، این امکان در قانون پیش بینی شده است که زن بتواند با مراجعه به مراجع قضایی از آنها درخواست نماید به رسیدگی وضعیت وی بپردازند. در صورتی که دادن نفقه از سوی دادگاه برای مرد لازم شود و مرد به هر دلیلی توانایی پرداخت نفقه تعیین شده را نداشته باشد، آنگاه زن می تواند برای طلاق به دادگاه رجوع کرده و قاضی، شوهر را مجبور به طلاق می کند. 

نفقه